24γράμματα.....

www.tips-fb.com | Posted in , | Posted on 12:08 π.μ.

Ηλεκτρονικό περιοδικό για τη Γλώσσα, την Ιστορία και τον Πολιτισμό.
Η λέξη της εβδομάδας από τα 24γράμματα: Οι περιπέτειες της λ. Ερμής > ερμηνεία, διερμηνέας, έρμαιο, ερμητικός, ανερμάτιστος, ερμαφρόδιτος...
Παρουσίαση με λίγα λόγια: Ο Ερμής ήταν ιδιαίτερα αγαπητός από τους αρχαίους Έλληνες και τους Λατίνους (αγγελιαφόρος θεών, ψυχοπομπός, θεός των Γραμμάτων -Λόγιος Ερμής-, θεός του εμπορίου -Κερδώος Ερμής- κ.ά.). Η ετυμολογία της λέξης προήλθε, πιθανότατα, από το έρμα (που σημαίνει “σωρός λίθων”), επειδή ο σωρός των λίθων που συγκεντρωνόταν πάνω από τους τάφους ήταν συνδεδεμένος με τον Ψυχοπομπό Ερμή.
Η λέξη έρμα (και ο ερματισμός) χρησιμοποιήθηκε και στα καράβια για να δηλώσει το βάρος, που ρυθμίζει την ισορροπία των πλοίων (ιταλ.: zavora > σαβούρα). Απ εδώ και ο ανερμάτιστος άνθρωπος (: ο δίχως ηθικό αντίβαρο)
Ο Ερμής, εκτός των άλλων, επεξηγούσε στους ανθρώπους τη βούληση των θεών, ήταν, δηλαδή ο “εξηγητής” και γι αυτό οι λέξεις: ερμηνεία, ερμηνευτής, διερμηνέας, ερμηνευτικός, ερμηνεύω κ.ά. φέρουν το όνομα του. Αντίθετα, κατά το Μεσαίωνα συνδυάστηκε με τους Αλχημιστές (Hermetici > Ερμητικοί) και ιδιαίτερα με την τεχνική να σφραγίζουν τα δοχεία τους με αποτέλεσμα η λ. ερμητικός να δηλώνει το “εντελώς κλειστό”, το “σφραγισμένο”
Στο θεό Ερμή αποδιδόταν και το έρμαιο: το δώρο του Ερμή”, το “θεόσταλτο”, “το απροσδόκητο εύρημα”
Ο Ερμαφρόδιτος ήταν ο μυθικός γιος του Ερμή και της Αφροδίτης (εξ ου και το όνομα του), ο οποίος παρουσίαζε χαρακτηριστικά και των δύο φύλων
Η εμπορικοί δρόμοι των αστικών κέντρων είναι, συνήθως, αφιερωμένοι στο θεό Ερμή, τον Κερδώο Ερμή (οδός Ερμού), ο οποίος ήταν και προστάτης του εμπορίου. Στα Λατινικά o Ερμής “πέρασε” ως Mercurius > ιταλ. mercato, γαλλ: mercenaire, αγγλ.: market...
 Για περισσότερα στο: 24grammata.com
αυτή την εβδομάδα γράφουν: Μαρωνίτης Δ., Μπαμπινιώτης Γ., Δαμανάκης Μ., Τζιαμπίρης Α., Καρζής Θ., Κατσουλάκος Θ., Τσαντίνης Κ., Ζιράρ Ρ., Π. Παπαδόπουλος, Geokas Μ., Lahanas Μ., Ζιαμπάρας Δ., Φιλιππάκος Γ., Αθηναίος Σ., Δαμιανός Γ.
·        Λογοτεχνία:
Αφιέρωμα στον Γιώργο Ιωάννου.
·        Ιστορία:
Πώς τιμωρούσαν το μοιχό και τη μοιχαλίδα στην αρχαιότητα;
·        Εκπαίδευση:
Πώς παρουσιάζεται η Ελληνική Επανάσταση (1821) στα Τουρκικά σχολικά βιβλία;
·        Λόγος:
Γλωσσικές παραχαράξεις. Η «Μακεδονική» των Σκοπίων και τα περί σλαβομακεδονικής μειονότητας
·        ιστορία του αυτοκινήτου:
Το πρώτο αυτοκινητικό δυστύχημα στην Αθήνα (1907)
και άλλα 280 άρθρα στην ελληνική, αγγλική, γαλλική, γερμανική και ιταλική γλώσσα
back to top